Koordinatör Kuruluş: BÜ-EÇDAM

Koordinatör: Dr. Kenan AKBAYRAM
Destekleyen Kuruluşlar: BİNGÖL BELEDİYESİ ve FIRAT KALKINMA AJANSI

PROJE ÖZETİ

Bingöl, yıkıcı deprem (M≥7) üretme potansiyeline sahip Doğu Anadolu Fay Zonu, Kuzey Anadolu Fay Zonu ve Varto Fay Zonu’nun kesiştiği bir ildir. Bu üç önemli yanal-atımlı fay zonunun yanında, Doğu Anadolu ve Kuzey Anadolu Fay Zonları arasında kalan deformasyon bölgesinde, M≥6.3 büyüklüğünde depremler üretme potansiyeli taşıyan bazı ikincil faylar da (örn. Sudüğünü, Sancak, Nazımiye-Karakoçan-Bingöl Fay Zonları) il içerisinde yer almaktadır. Bingöl İli Merkez İlçesi’nin üzerinde yerleştiği Bingöl Ovası, Doğu Anadolu Fay Zonu’na ait faylar tarafından açılmış bir çek-ayır havzasıdır ve gevşek, alüvyal çökellerle doldurulmuştur. Bingöl Çek-Ayır Havzası’nı sınırlayan fayların yapısal özellikleri (uzunluk, tip, depremsellik, deprem tekrarlanma aralığı vb.) konusunda veriler oldukça kısıtlıdır. Ancak, Doğu Anadolu Fay Zonu’nun Bingöl kesiminin önemli bir sismik boşluk olduğu bilinmektedir. Ayrıca Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun, M≥7.2 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeli olan Yedisu Sismik Boşluğu da Bingöl İl Merkezi’nin ~70 km kuzeydoğusunda yer alır. Bingöl İl Merkezi’nin içerisinden de aktif fayların geçtiği, MTA tarafından yayınlanmış olan Türkiye Diri Fay Haritası’nda gösterilmiştir. Özetle, gevşek, alüvyal çökeller üzerinde konumlanmış Bingöl İl Merkezi, sismik boşluk karakterinde olan aktif faylarla şekillenmiş bir coğrafyada yer aldığından, yüksek sismik tehlike altındadır. Yukarıda anlatılan sismik tehlikeler nedeniyle Bingöl İli Deprem Master Planının yapılması elzem olmuştur. Bu nedenle 5.11.2024 tarihinde Bingöl Üniversitesi ile Fırat Kalkınma Ajansı arasında Bingöl Valiliği ve Bingöl Belediyesi’nin de katılımıyla “Bingöl İli Deprem Master Planı”nın yapılması kapsamında bir protokol imzalanmıştır. Bingöl İli Deprem Master Planı 2025 yılında BÜ-EÇDAM koordinasyonunda hazırlanacaktır.  

Bingöl İli Deprem Master Planı Hazırlanması Projesi her biri kendi içinde ayrı amaçlar taşıyan iş paketleri halinde hazırlanmıştır. Proje hazırlık sürecinde hem ülkemizde hem de Dünya’da yapılmış olan Master Plan örnekleri incelenmiştir. Bu incelemeler ve ön çalışmalar ışığında aşağıda başlıkları verilen iş paketleri içerisinde değişik uzmanlıklara sahip 15 Akademisyen 6 ay süre ile çalışacaktır:

İş Paketi 1 - Proje Koordinasyon, Editoryal

İş Paketi 2 - Sismik Tehlikenin Tespitine Yönelik Çalışmalar

İş Paketi 3 - Sismik Riskin Tespitine Yönelik Çalışmalar

İş Paketi 4 - Deprem Güvenli Yerleşimler

İş Paketi 5 - Deprem Lojistiği

İş Paketi 6 - Ekonomik Kaynak Yönetimi

İş Paketi 7 - Deprem ve Sağlık Hizmetleri

İş Paketi 8 - Psikososyal Uyum ve Uzlaşı Araştırmaları

İş Paketi 9 - Deprem ve Hukuki Araştırmalar

İş Paketi 10 - Depremde Güvenlik Unsurlarının Koordinasyonu

İş Paketi 11 - Depremde Acil Müdahale

İş Paketi 12 - İdari Yapı

İş Paketi 13 - Deprem Bilgi Sistemi 

Proje süresince çalışacak akademisyenlerin isimleri, uzmanlıkları ve görevleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.